"ŚWIĘTOCHŁOWICE WOLNE OD DOPALACZY". POMOC - 800 100 100 telefon dla rodziców i nauczycieli, 800 060 800 - infolinia Głównego Inspektora Sanitarnego, 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, 800 12 12 12 - dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka::Całodobowa pomoc dla dzieci, młodzieży, rodziców, pedagogów- masz problem zadzwoń: 800 080 222

Koncepcja Pracy Szkoły

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ SPECJALNYCH
W ŚWIĘTOCHŁOWICACH
W LATACH 2012 – 2017

Koncepcja została opracowana z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych uczniów,
specyfiki pracy szkoły oraz zidentyfikowanych oczekiwań środowiska lokalnego.

Koncepcja Zespołu Szkół Specjalnych na lata 2012 – 2017 została opracowana z uwzględnieniem następujących kryteriów:

1. Potrzeby i możliwości rozwojowe uczniów szkoły:
Dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym oraz niepełnosprawnościami sprzężonymi
2. Opinie rodziców oraz opiekunów uczniów:
Utworzenie klasy przysposabiającej do pracy zawodowej dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym o kierunku gospodarstwo domowe.
3. Opinie oraz potrzeby uczniów szkoły:
Rozszerzenie repertuaru zajęć pozalekcyjnych i organizacja czasu wolnego. Wsparcie w pokonywaniu swoich barier. Pomoc w przygotowaniu do samodzielnego życia, w zdobyciu dobrego zawodu.
4. Potrzeby i możliwości środowiska lokalnego:
Uczniowie w dużej mierze pochodzą z rodzin dysfunkcyjnych, rozbitych, niepełnych, niewydolnych społecznie i wychowawczo. Często są to rodziny wielodzietne, dotknięte ubóstwem. Korzystają z wszelkich form pomocy społecznej. Mimo tak wielu braków każdy rodzic pragnie, aby jego dziecko zaistniało i odniosło sukces na miarę jego możliwości.

Analiza i modyfikacja koncepcji pracy szkoły będzie dokonywana dwa razy w roku w czasie podsumowania pracy szkoły na koniec pierwszego i drugiego półrocza nauki. W procesie analizy będą brali udział przedstawiciele rodziców i uczniów oraz pracowników niepedagogicznych. Formy współpracy oraz analizy opierać się będą o narzędzia badawcze, takie jak: ankieta, obserwacja, wywiad ustny, rozmowy kierowane, analiza dokumentacji. Koncepcja pracy szkoły została zmodyfikowana we wrześniu 2013 roku.

Autorami koncepcji pracy szkoły są wszyscy pracownicy szkoły, rodzice oraz uczniowie.

Wizja i misja Zespołu Szkół Specjalnych w Świętochłowicach

Głównym założeniem pracy i misją szkoły jest: wypracowanie modelu szkoły, w której uczeń upośledzony ma prawo do sukcesu, a nauczyciel ma obowiązek dać mu szansę rozwoju przygotowując go do dorosłego, samodzielnego życia, aby mógł stać się pełnowartościowym członkiem społeczeństwa.
Założenia ogólne pozwalają na skoncentrowanie pracy wokół założeń szczegółowych:
1. Struktura szkoły.
2. Kształcenie dzieci.
3. Model absolwenta – program wychowawczy
4. Zadania opiekuńcze i wychowawcze w ujęciu globalnym.
5. Baza szkoły.

Struktura szkoły

Zespół Szkół Specjalnych w Świętochłowicach składa się z trzech szkół: Gimnazjum Specjalnego nr 7, Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej oraz Szkoły Przysposabiającej do Pracy. W chwili obecnej placówka posiada następujące oddziały:
- oddziały gimnazjum dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim;
- oddziały gimnazjum dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym ze sprzężeniami;
- wielozawodowe oddziały zasadniczej szkoły zawodowej dla młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu lekkim;
- oddziały szkoły przysposabiającej do pracy dla młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym ze sprzężeniami.
Profile klas i ich charakter powinny odzwierciedlać potrzeby środowiska.

Kształcenie dzieci

Dydaktyka, kształcenie dzieci w szkole specjalnej jest zadaniem ważnym choć często, naszym zdaniem błędnie określanym jako drugoplanowym po zadaniach wychowawczych i opiekuńczych, które szkoła musi obligatoryjnie zapewnić uczniom bez względu na rodzaj i stopień upośledzenia. Biorąc pod uwagę profil zespołu, w skład którego wchodzi gimnazjum oraz szkoła zawodowa, cały proces dydaktyczny nabiera dużej roli, gdyż pozwala przyszłym absolwentom na zdobycie zawodu i podjęcie pracy.
Unowocześnienie i udoskonalenie procesu dydaktycznego zamierzamy oprzeć na współpracy wszystkich podmiotów, tj. nauczycieli, uczniów, rodziców. Największa rola przypada tu nauczycielom.
Żeby uzyskać wysokie efekty kształcenia w placówce zatrudnia się kadrę pedagogiczną posiadającą pełne kwalifikacje.
Proces dydaktyczny w istotnym stopniu wspierany jest przez zajęcia rewalidacyjne, których zadania są dwukierunkowe: wyrównywanie braków indywidualnych i zaburzeń parcjalnych dziecka oraz rozwijanie, podnoszenie tych funkcji poznawczych, które są najmniej zaburzone. Naszym zadaniem jest organizowanie zajęć rewalidacyjnych w szkole. Jest to zadanie trudne, ale właściwie wykonane daje olbrzymie efekty i satysfakcję sukcesu pedagogicznego.
Dla potrzeb dobrej organizacji tego zadania służy Zespół Diagnostyczny (logopeda, psycholog, pedagog, terapeuta pedagogiczny, rewalidator), który ustala kierunki oddziaływań rewalidacyjnych w danym roku szkolnym. Po semestrze zespół zbiera sprawozdania od terapeutów o wynikach pracy oraz wnioski i ustala zmiany lub kontynuację. Taki model prowadzenia tych zajęć jest optymalny, gdyż jest elastyczny, dostosowany do faktycznych potrzeb dzieci.
Efektywność nauczania w dużym stopniu zależy od akceptacji szkoły przez uczniów, od tego czy uczeń czuje się podmiotem wszelkich działań podejmowanych przez szkołę. Wzbudzenie pozytywnej motywacji, zainteresowanie tym czego się uczymy, jest niezbędnym czynnikiem do uzyskania sukcesu w zdobywaniu wiedzy oraz przyszłego zawodu.

Program wychowawczy szkoły

Proces wychowawczy jest podstawą pracy w szkole specjalnej, której misją jest przygotowanie ucznia upośledzonego do samodzielnego życia i znalezienia się w społeczeństwie. Uczniowie kształcący się w szkole często pochodzą z rodzin patologicznych, rozbitych, niepełnych, niewydolnych wychowawczo. Dlatego też obowiązek wychowania w głównej mierze spada na szkołę, w której nauczyciel – wychowawca często zastępuje rodzica.
Opracowanie programu wychowawczego nie jest prostym zadaniem, ale ciągłym procesem, podczas którego dokonuje się zmian w zadaniach i gradacji wartości. Dlatego ważne ogniwo przy jego budowie stanowi wizja szkoły.

Wizja szkoły to idea rozwoju wynikająca z dążeń nie tylko dyrektora, ale również nauczycieli i rodziców. Winna ona mobilizować i zachęcać do działań.
Wizją Zespołu Szkół Specjalnych w Świętochłowicach jest dążenie wszystkich pracowników przy współpracy z rodzicami do tego, aby szkoła była nowoczesną placówką specjalistyczną, kształcącą i wychowującą młodzież upośledzoną umysłowo, a w szczególności:
- prowadziła kształcenie i wychowanie dla młodzieży upośledzonej umysłowo na każdym poziomie, w oparciu o najnowsze metody i formy pracy,
- była dobrze zorganizowaną placówką, gdzie każdy pracownik zna swoje obowiązki i kompetencje,
- składała się z wysoko wykwalifikowanej kadry specjalistów,
- tworzyła klimat zrozumienia dla różnorodnych zaburzeń ucznia upośledzonego,
- zapewniała wielokierunkową rewalidację i wszechstronny rozwój osobowości ucznia,
- dawała pełne poczucie bezpieczeństwa uczniom,
- spełniała rolę informacyjną i doradczą w sprawach dotyczących funkcjonowania osób upośledzonych umysłowo.
Sprecyzowanie misji szkoły pomaga w wytyczeniu wartości preferowanych przez szkołę, a na ich podstawie określenie zadań do programu wychowawczego.
Misję szkoły najlepiej określić przez model absolwenta. W naszej szkole model ten wygląda następująco:

Absolwent gimnazjum specjalnego z niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim:
- Posiada wiadomości i umiejętności w zakresie niezbędnym do dalszego kształcenia,
- Wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności do samodzielnego rozwiązywania problemów życia codziennego, a w razie potrzeby zwraca się o pomoc do odpowiednich osób lub instytucji,
- Respektuje społecznie przyjęte normy zachowań i jest świadomy konsekwencji postępowania niezgodnego z prawem,
- Zna i przestrzega zasad higieny, bezpieczeństwa i zdrowego stylu życia,
- Uczestniczy w życiu społecznym i w sposób kulturalny wyraża swoje potrzeby i opinie,
- Szanuje godność własna i drugiego człowieka.

Absolwent gimnazjum specjalnego z niepełnosprawnością umysłową w stopniu umiarkowanym i znacznym:
- Potrafi porozumieć się z otoczeniem na miarę swoich możliwości psychofizycznych,
- Posiada maksymalną niezależność życiową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych,
- Jest zaradny w życiu codziennym, odpowiednio do swojego poziomu sprawności i umiejętności oraz ma poczucie wartości,
- Uczestniczy w różnych formach życia społecznego, zna i przestrzega ogólnie przyjętych norm współżycia, zachowując prawo do swojej odrębności.

Absolwent zasadniczej szkoły zawodowej:
- Przygotowany jest do uzyskania kwalifikacji zawodowych, dalszego kształcenia i życia społecznego i podejmowania aktywności zawodowej,
- Wie gdzie i jak poszukiwać pracy, zna sposoby dopełniania formalności związanych z zatrudnieniem,
- Potrafi dokonywać właściwych wyborów i hierarchizacji wartości w różnych sytuacjach życiowych,
- Jest kreatywny i chętny do poszerzania swych wiadomości i umiejętności w różnych dziedzinach życia,
- Wie, do kogo zwrócić się o pomoc w sprawach osobistych, rodzinnych i prawnych,
- Radzi sobie z emocjami i jest odpowiedzialny za swoje czyny,
- Posiada ukształtowany model rodziny.

Absolwent szkoły przysposabiającej do pracy:
- Uczeń posiada wiedzę i umiejętności niezbędne do pracy i życia w warunkach współczesnego świata na miarę swoich możliwości,
- Wie gdzie i do kogo zwrócić się o pomoc w sprawach osobistych, rodzinnych i prawnych,
- Potrafi dokonywać właściwych wyborów i hierarchizacji wartości w różnych sytuacjach życiowych,
- Jest kreatywny i chętny do poszerzania swych wiadomości i umiejętności w różnych dziedzinach życia,
- Stara się przestrzegać ogólnie przyjętych norm, jednocześnie zachowując prawo do inności,
- Radzi sobie z emocjami oraz potrafi rozwiązywać konflikty na drodze negocjacji,
- Posiada ukształtowany model rodziny oparty na odpowiedzialności,
- Zna zasady zdrowego stylu życia i odżywiania się.

Wartości preferowane w realizacji zadań programu wychowawczego:
W zakresie wdrażania do samodzielności:
- Wyrabianie szacunku do pracy, systematyczność, dbałość o jakość wyników pracy, punktualność.
- Wdrażanie do wiary we własne możliwości, wysoka samoocena.
- Wyrabianie umiejętności współżycia w rodzinie, rozumienia cudzych potrzeb i nawyków, uczucie empatii.
W zakresie kultury osobistej:
- Umiejętność zachowania się w miejscach publicznych, korzystanie z różnych urządzeń technicznych.
- Umiejętność załatwiania spraw w publicznych urzędach i instytucjach.
- Kultura języka, eliminowanie wulgaryzmów.
- Umiejętność spędzania wolnego czasu.
- Umiejętność współżycia z ludźmi, rozwiązywania konfliktów, eliminowanie agresji w kontaktach z ludźmi.
W zakresie dbania o własne zdrowie:
- Umiejętność ochrony przed niebezpiecznymi zjawiskami społecznymi: napady, kradzieże, gwałty.
- Umiejętność mówienia „nie” na używki i środki uzależniające.
- Wdrożenie do stałej dbałości o zdrowie przez higienę, tryb życia i kontakty ze służbą zdrowia.
W zakresie wychowania patriotycznego:
- Wdrażanie do patriotyzmu, szacunku do symboli narodowych.
- Wyrabianie miłości i szacunku do środowiska lokalnego, swego miasta.
- Wychowanie w duchu tolerancji szeroko pojętej.
- Wdrażanie do poczucia odpowiedzialności za swoje czyny, przeciwdziałanie wandalizmowi.
W zakresie kreowania postaw wzorca osobowości:
- uczciwość,
- punktualność,
- sumienność,
- prawdomówność,
- kultura osobista.
Program wychowawczy będzie stawiał sobie naczelne cele:
- pomoc uczniowi: by stał się twórczym człowiekiem społeczeństwa na równi z absolwentami innych szkół,
- pomoc rodzicom w zrozumieniu problemów związanych z wiekiem ich dzieci, uczeniu ich współuczestnictwa w procesie wychowawczym,
-pomoc nauczycielom – wychowawcom w dokonywaniu psychologicznej charakterystyki ucznia, określeniu ich potrzeb, problemów i oczekiwań.
Program wychowawczy szkoły powinien ukształtować obyczaje i tradycje szkolne, które składają się na atmosferę i klimat niepowtarzalny w żadnej innej placówce.

Zadania opiekuńcze i wychowawcze w ujęciu globalnym

Szkoła specjalna powinna być przyjazna uczniom. Z uwagi na niepełnosprawność umysłową uczniów oraz często niewydolność społeczną ich rodzin, szkoła musi objąć swym oddziaływaniem takie dziedziny z życia ucznia, aby zapewnić mu wszechstronną opiekę:
- Zdrowie dziecka – przekazywać informacje o możliwościach leczenia w placówkach specjalistycznych, udzielanie pomocy w kierowaniu do poradni medycznej lub wręcz udział w organizowaniu leczenia ucznia, ale w porozumieniu i za wiedzą rodziców. Dla właściwego spełnienia tego zadania w szkole musi funkcjonować gabinet higieny szkolnej.
- Zabezpieczenie przyszłości dla absolwentów – zapewnienie nauki zawodu dla uczniów gimnazjum mogących podjąć naukę w szkole zawodowej, zgodnie z ich predyspozycjami, zainteresowaniami oraz uwzględniając ten kierunek nauki zawodu, po którym absolwent ma największe szanse otrzymania pracy; ciągła pomoc uczniom szkoły zawodowej w niepowodzeniach, szczególnie na praktycznej nauce zawodu, w znalezieniu odpowiedniej praktyki, a po ukończeniu szkoły zawodowej w otrzymaniu pracy; zapewnienie nauki w klasach przysposabiających do pracy zawodowej dla tych, którzy nie mogą podjąć żadnej pracy z powodu stopnia niepełnosprawności; pomoc w ustaleniu stopnia niepełnosprawności lub grupy inwalidzkiej, załatwienie formalności w przyznawaniu renty socjalnej.
- Organizowanie wypoczynku – uczniów należy wdrażać do organizowania w przyszłości turystyki wypoczynkowej, a w trakcie nauki szkolnej organizowanie im na terenie szkoły półkolonii zimowych i letnich, wyjazdów śródrocznych tzw. „zielone szkoły”.
- Pomoc socjalna – wspierać rodziny ubogie w otrzymywaniu pomocy materialnej z MOPS, zabezpieczenie żywienia dzieci na terenie szkoły w wymiarze, co najmniej 2 posiłków dziennie, organizowanie okolicznościowych paczek świątecznych oraz zbiórki odzieży.
- Informacja dla rodziców – o możliwościach otrzymywania pewnych ulg i uprawnień w związku z wychowywaniem dziecka niepełnosprawnego.
- Stała diagnoza ucznia – organizowanie na terenie szkoły i poza nią badań diagnostycznych w celu właściwego pokierowania jego losami m. in. dla potrzeb zajęć rewalidacyjnych, leczenia, rekwalifikacji.

Baza szkoły

Zespół Szkół Specjalnych w Świętochłowicach to budynek posiadający wiele specjalistycznych pracowni bardzo przydatnych w pracy z uczniami upośledzonymi. Są to:
1. Pracownia EEG Biofeedback.
2. Pracownia Polisensoryczna.
3. Pracownia dla uczniów niepełnosprawnych ruchowo oraz z zaburzoną komunikacją.
4. Pracownia Integracji Sensorycznej.
5. Pracownia Multimedialna.
6. Pracownia komputerowa.
7. Pracownia gospodarstwa domowego.
Wszystkie pracownie pozyskano dzięki przystąpieniu szkoły do programów unijnych. W dalszym ciągu zamierzamy przystępować do w/w programów, dzięki którym powiększa się baza szkoły, placówka staje się bardziej nowoczesna i wyspecjalizowana, a uczniowie mogą uczestniczyć w wartościowych zajęciach. Stan bazy szkoły wpływa na komfort pracy, zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli, co ma wpływ na jakość pracy szkoły.

KIERUNKI ZMIAN KONIECZNYCH I POŻĄDANYCH

OBSZAR DZIAŁAŃ
ZMIANY

KONIECZNE
POŻĄDANE
Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej
- dostosować repertuar zajęć pozalekcyjnych do potrzeb i oczekiwań uczniów, np. wycieczki do zakładów pracy dla młodzieży gimnazjalnej: wprowadzić pomiar atrakcyjności i modyfikować ofertę zajęć pozalekcyjnych
- wprowadzić i doskonalić system oceniania kształtującego
- wykształcić system pomocy w przygotowaniu do egzaminu gimnazjalnego
- podnieść poziom nauczania poprzez uatrakcyjnienie metod nauczania
- zawrzeć kontrakty klasowe ustalające normy zachowania
- realizować tematykę wychowania prorodzinnego, prozdrowotnego i regionalnego
- dostarczyć uczniom wiedzy na temat praw człowieka, dziecka
- doprowadzić do wzrostu wyników egzaminu gimnazjalnego
- wspólnie z samorządem uczniowskim stworzyć system promowania właściwych zachowań
- motywować uczniów do nauki i aktywności poprzez organizację atrakcyjnych form rozszerzania wiedzy np. konkursy, włączenie komputerów w proces dydaktyczny
- propagować zdrowy styl życia poprzez prowadzenie dodatkowych zajęć sportowych
- poszerzyć repertuar metod służących analizie wyników egzaminu gimnazjalnego
- dążyć do wzmocnienia roli katechety poprzez przybliżenie systemu wartości
Procesy zachodzące w szkole
- wzmocnić współpracę nauczycieli w zespołach
- stworzyć w zespołach nauczycieli narzędzia do monitorowania podstawy programowej
- przeprowadzić wśród uczniów klas pierwszych badania dotyczące ich samopoczucia, oczekiwań wobec szkoły oraz potrzeb emocjonalnych i psychicznych
- zorganizować spotkania grona pedagogicznego z opiekunami praktyk pod kątem preorientacji zawodowej młodzieży
- utrzymać stały kontakt z zakładami pozyskanymi dla celów nauki praktyki zawodowej
- dbać o umowy z zakładami zrzeszonymi w Cechu w celu umożliwienia absolwentom ukończenia szkoły z tytułem czeladniczym
- zatroszczyć się w większym stopniu o uczniów posiadających własne dzieci umożliwiając im pobieranie nauki i zdobycie zawodu
- wprowadzić dziennik elektroniczny oraz inne metody w postaci aplikacji komputerowych wspomagające pracę nauczycieli
- monitorować proces kształcenia poprzez opracowanie nowych narzędzi pomiaru dydaktycznego
- wprowadzać nowatorskie pomysły i wypracowywać innowacyjne formy i metody pracy
- poszukiwać nowych kierunków zawodowych
Funkcjonowanie w środowisku lokalnym
- rozwinąć sposoby komunikowania się z rodzicami
- podjąć działania mające na celu integrację dzieci i młodzieży, ich rodziców oraz pracowników szkoły
- motywować rodziców i uczniów do podejmowania własnych inicjatyw
- zaangażować rodziców w działalność szkoły, pracę dydaktyczną oraz rozwiązywanie problemów wychowawczych
- podjąć działania wzmacniające wizerunek szkoły i wartość edukacji w środowisku lokalnym
- rozwinąć współpracę z policją oraz kuratorami sądowymi
- zapewnić uczniom wymagającym dodatkowego wsparcia pomoc psychologiczno – pedagogiczną oraz inną specjalistyczną
- wykorzystać informacje o losach absolwentów i współpracować z nimi poprzez organizację zjazdów, spotkań
- pozyskać środki finansowe od darczyńców i sponsorów na nowe inwestycje szkoły
- zorganizować środowiskowy festyn, integrujący dzieci, rodziców oraz pracowników szkoły
- zaplanować proces promocji szkoły w środowisku lokalnym
- skuteczniej zaangażować rodziców i uczniów w procesy ewaluacji wewnętrznej szkoły
- wzmocnić kompetencje wychowawcze rodziców/ opiekunów uczniów wspólnie określając konieczną tematykę spotkań ze specjalistami
Zarządzanie szkołą
- utworzyć nowy oddział – klasę przysposabiającą do pracy zawodowej dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym na kierunku gospodarstwo domowe
- objąć szczególną troską nauczycieli stażystów, którzy podjęli bądź podejmą pracę w szkole
- zainicjować działania na rzecz podnoszenia jakości poziomu pracy
- doskonalić zespoły nauczycieli w prowadzeniu ewaluacji wewnętrznej oraz innych badań
- koordynować pracę nauczycieli – wychowawców, pedagoga szkolnego, organizacji młodzieżowych
- wdrożyć procesy samodoskonalenia i samokształcenia
- zaaranżować wnętrza w taki sposób, aby przestrzeń dydaktyczna inspirowała uczniów do działania, pobudzała myślenie, wyciszała emocje i tworzyła niepowtarzalny klimat
- przeszkolić nauczycieli z możliwości wykorzystania komputerów do nauczania poszczególnych przedmiotów
- utworzyć stowarzyszenie działające na rzecz uczniów szkoły

Załączniki:
1. Plany pracy w latach szkolnych 2012 – 1017
2. Plany nadzoru w latach 2012 – 2017
3. Szkolny program profilaktyki i wychowawczy w latach 2012 – 2017

Załączniki służące ewaluacji koncepcji:
1. Sprawozdania z planów pracy w latach 2012 – 2017 – wnioski do dalszej pracy
2. Sprawozdania z nadzoru pedagogicznego w latach 2012 – 2017 – wnioski z nadzoru.
3. Wnioski z analizy procesów edukacyjnych przebiegających w szkole ze szczególnym uwzględnieniem procesów wychowawczych